Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Θ') Ημερομηνία:
Σήμερα 14/7/2026, 10:32 - Εμφανίσεις: 33
Στο καταληκτικό κεφάλαιο της θεματικής ενότητας που αφορά το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής, εν είδει ενός οφειλόμενου πνευματικού μνημοσύνου για τον εξέχοντα πανεπιστημιακό δάσκαλο (ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από το 1969 έως το 1996) και πολυγραφότατο συγγραφέα Δημήτριο Δ.
Λυπουρλή (1934-2018), θα εξετάσουμε παραγωγικές καταλήξεις (έτσι ονομάζονται οι καταλήξεις που προστίθενται στο θέμα μιας λέξης και δημιουργούν μιαν άλλη) που χρησίμευσαν κατά την αρχαιότητα στο σχηματισμό όρων του ιατρικού λεξιλογίου.
Οι εν λόγω καταλήξεις, οι οποίες συνέβαλαν ουσιωδώς στη διατύπωση της αρχαιοελληνικής φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης, είναι οι ακόλουθες: -σις, -ικός, -τήριος και -ώδης.
Ο αείμνηστος Λυπουρλής εντρύφησε όσο ελάχιστοι άλλοι στον επιστημονικό λόγο και ειδικότερα στις παραγωγικές καταλήξεις (γνωστές και ως παραγωγικά επιθήματα ή παραγωγικά τέρματα) που απαντούν στην προσωκρατική φιλοσοφία και στο ιπποκρατικό corpus.
Σε αυτό το πλαίσιο, κατέγραψε τους αναρίθμητους όρους του ειδικού λεξιλογίου που δημιούργησαν οι θεράποντες της ιατρικής τέχνης στην αρχαία Ελλάδα –τόσο οι της καθημερινής πρακτικής όσο και οι της θεωρίας, του συγγραφικού χώρου– υιοθετώντας και αξιοποιώντας τις ανωτέρω μνημονευθείσες παραγωγικές καταλήξεις.
Ιδού ορισμένα μόνο από τα πάμπολλα σχετικά παραδείγματα (λέξεις της γλώσσας των ιατρών σχηματισμένες με τις παραγωγικές καταλήξεις -σις, -ικός, -τήριος και -ώδης) που αποθησαύρισε ο Λυπουρλής:googletag.cmd.push(function() { googletag.display("300x250_m1"); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display("300x250_middle_1")}) Α.